پرونده ویژه ایپنا: “مالیات پنهان” کیفیت پایین؛ چگونه لباس‌های ارزان، جیب و سلامت ورزشکاران را خالی می‌کنند؟

موضوع: هزینه‌های نامرئی در سبد خانوار ورزشکاران 

صحنه اول: یک فروشگاه زنجیره‌ای پوشاک، غروب پنجشنبه.
نورهای فلورسنت، بی‌رحمانه روی رگال‌های فلزی می‌تابند. مادری دست پسر نوجوانش را که به تازگی در یک مدرسه فوتبال ثبت‌نام کرده، گرفته است. پسر با هیجان به یک ست گرمکن آبی‌رنگ با طرح گرافیکی یک برند خارجی معروف (اما تقلبی) اشاره می‌کند. قیمت، وسوسه‌انگیز است. مادر، پارچه را لمس می‌کند. کمی زبر است، اما با خود فکر می‌کند: “برای تمرین، خوب است. زود به زود خراب می‌کند، باز یکی دیگر می‌خرم.” او خبر ندارد که در همین لحظه، در حال امضای یک قرارداد ناخواسته برای پرداخت یک “مالیات پنهان” است. مالیاتی که نه به دولت، بلکه به چرخه معیوب “کیفیت پایین” پرداخت خواهد شد.

خبرگزاری ورزش ایران (ایپنا)، در این پرونده ویژه، به کالبدشکافی این پدیده اقتصادی-ورزشی می‌پردازد. ما نشان خواهیم داد که چگونه انتخاب‌های به ظاهر اقتصادی در خرید پوشاک ورزشی، در بلندمدت به یکی از پرهزینه‌ترین اشتباهات یک خانواده ورزشی تبدیل می‌شود و چگونه برندهای متعهدی مانند کیان تن پوش ، با ارائه “کیفیت صادقانه”، در حال ارائه یک واکسن برای این بیماری اقتصادی هستند.

بخش اول: کالبدشکافی “مالیات پنهان”

“مالیات پنهان” کیفیت پایین، یک هزینه مستقیم نیست که شما در پای صندوق پرداخت کنید. این مالیات، در سه قسط مجزا و در طول زمان، از جیب، سلامت و زمان شما برداشت می‌شود.

قسط اول: مالیات جایگزینی (The Replacement Tax)

این، ملموس‌ترین بخش ماجراست. بیایید به داستان مادر و پسر فوتبالیست‌مان بازگردیم.

• ماه اول: ست گرمکن آبی، پس از چند جلسه تمرین و شستشو، اولین علائم فروپاشی را نشان می‌دهد. رنگ طرح گرافیکی شروع به ترک خوردن می‌کند. سرآستین‌ها کمی شل شده‌اند.
• ماه سوم: زانوهای شلوار، به طرز محسوسی “بیرون زده” و دفرمه شده‌اند. پارچه، نرمی اولیه خود را کاملاً از دست داده و پرزهای کوچک، تمام سطح آن را پوشانده است.
• ماه ششم: یک پارگی کوچک در درز زیر بغل ایجاد می‌شود. کش کمر شلوار، دیگر کارایی لازم را ندارد. لباس، عملاً غیرقابل استفاده شده و به یک دستمال گردگیری تنزل مقام پیدا کرده است.

حالا مادر مجبور است برای خرید یک ست جدید، دوباره هزینه کند. در حالی که اگر او در ابتدا، مبلغی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد بیشتر برای یک ست گرمکن باکیفیت از پنبه اعلا و با دوخت محکم، مانند محصولات کلکسیون لباس گرم کیان تن پوش ، هزینه می‌کرد، آن لباس می‌توانست به راحتی برای دو یا حتی سه فصل تمرینی، کیفیت و فرم خود را حفظ کند.

نقل قول یک کارشناس اقتصاد ورزش: “مصرف‌کننده ایرانی باید از ذهنیت ‘هزینه خرید’ به ذهنیت ‘هزینه مالکیت’ شیفت کند. هزینه مالکیت، شامل قیمت اولیه به اضافه هزینه‌های تعمیر و جایگزینی در یک دوره زمانی مشخص است. اغلب، محصولی با قیمت اولیه بالاتر، هزینه مالکیت بسیار پایین‌تری دارد.”

قسط دوم: مالیات سلامتی (The Health Tax)

این بخش، خطرناک‌ترین و پنهان‌ترین هزینه است. پارچه‌های ارزان‌قیمت، که اغلب از ترکیبات نامشخص پلی‌استر و مواد بازیافتی با رنگ‌های شیمیایی ارزان تولید می‌شوند، مستقیماً سلامت ورزشکار را هدف قرار می‌دهند.

• درماتیت تماسی و آلرژی: پارچه‌های زبر و مواد شیمیایی موجود در آن‌ها، باعث تحریک مداوم پوست، خارش، قرمزی و ایجاد اگزما می‌شوند. یک ورزشکار نوجوان که ذهنش درگیر خارش پوستش باشد، چگونه می‌تواند روی دستورات مربی تمرکز کند؟
• محیط کشت میکروب: همانطور که در پرونده‌های قبلی بررسی شد، این پارچه‌ها تنفس‌پذیری ندارند. آن‌ها عرق را حبس کرده و یک محیط گرم و مرطوب ایده‌آل برای رشد قارچ‌ها و باکتری‌ها ایجاد می‌کنند. این امر می‌تواند منجر به عفونت‌های پوستی و بوی نامطبوع دائمی شود که حتی با شستشو نیز از بین نمی‌رود.
• افت عملکرد به دلیل سرما: یک ست گرمکن که پس از چند شستشو، تراکم و خاصیت عایق بودن خود را از دست داده، دیگر نمی‌تواند بدن ورزشکار را بین دو نیمه تمرین یا روی نیمکت ذخیره‌ها گرم نگه دارد. این افت دما، ریسک گرفتگی عضلات و سرماخوردگی را به شدت افزایش می‌دهد.

هزینه ویزیت دکتر، دارو و روزهایی که یک ورزشکار به دلیل بیماری از تمرین باز می‌ماند، بخش سنگین “مالیات سلامتی” است که خانواده‌ها نادانسته پرداخت می‌کنند.

قسط سوم: مالیات روانی (The Psychological Tax)

این هزینه، در هیچ ماشین حسابی محاسبه نمی‌شود، اما شاید عمیق‌ترین اثر را داشته باشد.

• کاهش اعتماد به نفس: پوشیدن یک لباس کهنه، دفرمه و رنگ و رو رفته، به طور ناخودآگاه بر اعتماد به نفس یک ورزشکار، به خصوص یک نوجوان، تاثیر منفی می‌گذارد. او در کنار هم‌تیمی‌هایش که لباس‌های مرتب و باکیفیت‌تری دارند، احساس ضعف می‌کند.
• ذهنیت “یکبار مصرف”: وقتی یک ورزشکار عادت می‌کند که تجهیزاتش “یکبار مصرف” و بی‌ارزش هستند، این ذهنیت ممکن است به نگرش او نسبت به تمرین نیز سرایت کند. او یاد نمی‌گیرد که برای تجهیزاتش احترام قائل شود و از آن‌ها مراقبت کند.
• از بین رفتن حس غرور: لباس یک ورزشکار، بخشی از هویت و غرور اوست. یک لباس بی‌کیفیت، این حس غرور را خدشه‌دار می‌کند.

بخش دوم: واکسن؛ “کیفیت صادقانه” به مثابه یک استراتژی اقتصادی

در مقابل این چرخه معیوب، یک استراتژی ساده اما قدرتمند وجود دارد: سرمایه‌گذاری بر روی “کیفیت صادقانه”. این فلسفه‌ای است که در آن، ارزش یک محصول نه در ظاهر فریبنده یا قیمت پایین لحظه‌ای، بلکه در دوام، عملکرد و سلامت بلندمدت آن نهفته است.

برندهایی مانند کیان تن پوش، پرچمدار این تفکر در صنعت پوشاک ورزشی ایران هستند.

• شفافیت در مواد اولیه: آن‌ها با افتخار اعلام می‌کنند که محصولاتشان از پنبه اعلا و باکیفیت ساخته شده است. آن‌ها چیزی برای پنهان کردن ندارند. نرمی محصولاتشان، یک نرمی ذاتی و ساختاری است، نه یک نرمی شیمیایی و زودگذر.
• تمرکز بر مهندسی، نه بازاریابی: به جای هزینه کردن برای طرح‌های گرافیکی پیچیده که پس از مدتی از بین می‌روند، آن‌ها بر روی جزئیات مهندسی محصول تمرکز می‌کنند: دوخت‌های محکم و دو سوزنه، کش‌باف‌های بادوام که فرم خود را از دست نمی‌دهند، و الگوهای برشی که راحتی و آزادی حرکت را تضمین می‌کنند.
• ارائه یک “دارایی”، نه یک “کالای مصرفی”: وقتی شما یک محصول از فروشگاه کیان تن پوش می‌خرید، شما یک کالای یکبار مصرف نمی‌خرید. شما در حال خرید یک “دارایی” برای کمد لباس ورزشی خود هستید. دارایی که برای سال‌ها به شما خدمت خواهد کرد و “هزینه مالکیت” آن به مراتب پایین‌تر از گزینه‌های ارزان‌تر است.

نتیجه‌گیری پرونده: یک انتخاب برای آینده ورزش

“مالیات پنهان” کیفیت پایین، یک واقعیت تلخ در اقتصاد ورزش خانواده‌های ایرانی است. این مالیات، به آرامی و در سکوت، منابع مالی، سلامت و انگیزه ورزشکاران ما را تحلیل می‌برد.

راه مبارزه با این پدیده، نه در توان دولت، بلکه در دستان تک تک ما به عنوان مصرف‌کنندگان آگاه است. با هر خرید، ما در حال رای دادن به یک نوع تفکر هستیم: آیا به چرخه “بخر، بپوش، دور بینداز” رای می‌دهیم، یا به فلسفه “بخر، استفاده کن، و برای مدت طولانی لذت ببر”؟

حمایت از برندهای متعهدی که “کیفیت صادقانه” را سرلوحه کار خود قرار داده‌اند، فقط یک انتخاب اقتصادی نیست؛ بلکه یک سرمایه‌گذاری بر روی فرهنگ ورزش کشور است. این یعنی ما برای ورزشکاران خود، از مبتدی تا حرفه‌ای، آنقدر ارزش قائلیم که بهترین و بادوام‌ترین تجهیزات را در اختیارشان قرار دهیم. این پرونده، با یک توصیه سیاستی ساده به تمام خانواده‌های ورزشی ایران بسته می‌شود: قبل از نگاه کردن به برچسب قیمت، به برچسب “اصالت” و “کیفیت” نگاه کنید. این، هوشمندانه‌ترین استراتژی برای پیروزی در بازی اقتصاد ورزش است.