پاداش قهرمانان رشته‌های المپیکی ایران در شرایطی همچنان با واقعیت اقتصادی جامعه فاصله دارد که کشتی، وزنه‌برداری و تکواندو مهم‌ترین امیدهای ورزش کشور برای کسب مدال در رویدادهای بزرگ هستند. رقم ۵۰۰ میلیون تومانی طلای جهان، ضرورت بازنگری در سیاست‌های حمایتی دستگاه ورزش را بیش از گذشته برجسته کرده است.

به گزارش خبرگزاری ورزش ایران (ایپنا)؛ فاصله میان ارزش موفقیت‌های بزرگ ورزش ایران و جوایز تعیین‌شده برای قهرمانان رشته‌های المپیکی، بار دیگر ضرورت بازنگری در نظام حمایتی ورزش کشور را مطرح کرده است. در شرایطی که قهرمانی جهان و المپیک برای رشته‌هایی مانند کشتی، وزنه‌برداری و تکواندو مهم‌ترین دستاورد ورزش ایران محسوب می‌شود، رقم جوایز همچنان فاصله محسوسی با واقعیت اقتصادی جامعه دارد.

فوتبال به دلیل گستردگی مخاطبان، ساختار حرفه‌ای و گردش مالی متفاوت، طبیعتاً شرایط اقتصادی دیگری دارد. با این حال، مقایسه قراردادهای چند ده میلیارد تومانی در فوتبال با پاداش قهرمانی جهان در رشته‌های المپیکی، شکاف موجود در نظام پرداخت به قهرمانان را آشکار می‌کند.

کشتی نمونه روشنی از این وضعیت است. این رشته طی سال‌های اخیر علاوه بر موفقیت‌های مستمر در میادین بین‌المللی، با توسعه زیرساخت‌ها، افزایش پوشش رسانه‌ای و توجه بیشتر به قهرمانان، جایگاه خود را به عنوان یکی از مهم‌ترین رشته‌های ورزش ایران تثبیت کرده است.

در المپیک ۲۰۲۴ پاریس، تیم ۱۱ نفره کشتی ایران موفق به کسب ۸ مدال شد. سعید اسماعیلی و محمدهادی ساروی دو مدال طلای کشتی فرنگی را به دست آوردند، علیرضا مهمدی به مدال نقره رسید و امین میرزازاده نیز برنز گرفت. در کشتی آزاد نیز رحمان عموزاد، حسن یزدانی و امیرحسین زارع سه مدال نقره و امیرعلی آذرپیرا یک مدال برنز کسب کردند.

موفقیت کشتی به المپیک پاریس محدود نماند و دو تیم بزرگسالان آزاد و فرنگی ایران در سال ۲۰۲۵ قهرمان جهان شدند. در رده‌های پایه نیز ملی‌پوشان ایران طی سال‌های اخیر مدال‌های متعددی در رقابت‌های آسیایی و جهانی به دست آورده‌اند.

با وجود این کارنامه، پاداش قهرمانان برای طلای جهان در سال گذشته ۵۰۰ میلیون تومان تعیین شد و احتمال افزایش آن به حدود ۶۰۰ میلیون تومان در سال جاری نیز همچنان فاصله زیادی با ارزش واقعی این موفقیت دارد. پاداش نقره و برنز نیز به ترتیب ۳۰۰ و ۱۵۰ میلیون تومان اعلام شده است.

نکته مهم این است که بسیاری از قهرمانان طراز اول برای حفظ آمادگی و طولانی‌تر کردن دوران حرفه‌ای خود، حضور محدودی در مسابقات داخلی دارند. برخی از آنها تلاش می‌کنند در طول سال تنها یک یا دو بار به اوج آمادگی برسند و به همین دلیل، پاداش‌های ملی و بین‌المللی بخش مهمی از پشتوانه مالی دوران قهرمانی آنها محسوب می‌شود.

پاداش قهرمانان زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که توجه داشته باشیم همه ورزشکاران در تیم ملی بزرگسالان حضور ندارند و حتی در میان ملی‌پوشان نیز کسب مدال طلا برای همه امکان‌پذیر نیست. بنابراین نظام پرداخت باید به شکلی طراحی شود که علاوه بر قهرمانان طلا، مدال‌آوران نقره و برنز و ورزشکاران سایر رده‌ها نیز متناسب با سطح موفقیت خود حمایت شوند.

در سال‌های گذشته شاید مبالغ تعیین‌شده برای مدال‌آوران با شرایط اقتصادی آن زمان تناسب بیشتری داشت، اما افزایش هزینه‌های زندگی و تغییر ارزش پول باعث شده است رقم‌های فعلی دیگر انگیزه و ارزش اقتصادی گذشته را نداشته باشند. این مسئله تنها درباره کشتی مطرح نیست و رشته‌های مدال‌آور دیگر نیز با همین چالش مواجه هستند.

پاداش قهرمانان باید در کنار توسعه زیرساخت، حمایت از تیم‌های ملی و تأمین هزینه‌های آماده‌سازی، به عنوان بخشی از سیاست کلان ورزش قهرمانی دیده شود. اگر قرار است ورزشکاران رشته‌های المپیکی در بالاترین سطح رقابت کنند و در رویدادهایی مانند المپیک، بازی‌های آسیایی و مسابقات جهانی پرچم ایران را به اهتزاز درآورند، سازوکار تشویقی نیز باید متناسب با این سطح از مسئولیت و افتخار باشد.

در نهایت، بازنگری در پاداش قهرمانان رشته‌های المپیکی دیگر صرفاً یک پیشنهاد نیست، بلکه به ضرورتی برای حفظ انگیزه و تقویت مسیر قهرمان‌پروری تبدیل شده است. تداوم موفقیت رشته‌هایی مانند کشتی، وزنه‌برداری و تکواندو نیازمند آن است که ارزش مدال در نظام حمایتی ورزش کشور نیز متناسب با جایگاه واقعی آن تعریف شود.

  • نویسنده : محمد مهدی فغانی