گزارش تایمز از نتایج نامطلوب آزمایش قانون آفساید ونگر
روزنامه تایمز از نتایج بحثبرانگیز اجرای آزمایشی طرح آفساید آرسن ونگر در لیگ کانادا خبر داده است. با وجود کاهش تعداد آفسایدها و افزایش گلها، عقبنشینی خطوط دفاعی از پیامدهای گزارششده این طرح است؛ هنوز تصمیم رسمی اعلام نشده است.

به گزارش خبرگزاری ورزش ایران ، ایپنا ، بر اساس گزارش روزنامه تایمز، اجرای آزمایشی طرح آفساید آرسن ونگر در کانادا با نتایجی متفاوت از اهداف اولیه روبهرو شده است. فیفا و بورد بینالمللی فوتبال هنوز تصمیم رسمی درباره نتیجه این آزمایش اعلام نکردهاند.
گزارشهای رسانهای از احتمال کنار گذاشته شدن این طرح حکایت دارند. در سالهای اخیر طرحهای تغییر قانون آفساید مطرح شده و پیشنهاد ونگر در برخی مسابقات بهصورت آزمایشی اجرا شده است. اولین بار بیبیسی بود که گزارش داد تصویب قانون جدید بعید به نظر میرسد و روزنامه تایمز فاش در یک گزارش ژورنالیسم تحقیقی گفت این پرونده به طور کامل بسته شده است.
همه حرف و حدیثها درباره طرحی است که با اغماض با نام «آفساید ونگر» شناخته میشد و در اروپا به آن قانون «نور روز» هم میگفتند. ایده اصلی این بود که به مهاجم اجازه داده شود جلوتر از مدافع قرار بگیرد، به شرطی که بخشی از بدن او با بدن آخرین مدافع (یا دقیقتر بگوییم، بازیکن ماقبل آخر تیم مدافع که در موارد نادر میتواند دروازهبان باشد) در یک راستا باشد و همپوشانی داشته باشد. این ایده را آرسن ونگر، سرمربی سابق آرسنال، در فوریه ۲۰۲۰ و اندکی پس از انتصابش به عنوان مدیر توسعه جهانی فوتبال در فیفا مطرح کرده بود.
در همان سال ۲۰۲۰، یکی از خبرنگاران شبکه ایاسپیان با شبیهسازی کامپیوتری یکی از صحنههای لیگ برتر انگلیس نشان داد که این قانون چه برتری بزرگی به تیم مهاجم میدهد: در آن تصویر، رحیم استرلینگ، مهاجم وقت منچسترسیتی، در زمان ارسال یک ضربه آزاد برتری محسوس و عجیبی نسبت به مدافعان حریف پیدا میکرد.

اعتراض داوران و آزمایش رسمی در لیگ کانادا
فیفا این طرح را در تورنمنتهای غیررسمی آزمایش کرد و مدعی شد که موفقیتهای محدودی به دست آورده است. اما ابتکار ونگر با استقبال داوران روبهرو نشد، چرا که کار را برای کمکداوران در کنار خط به شدت سخت میکرد. البته با وجود سیستم کمکداور ویدیویی چنین مشکلی برای کمکداورها وجود نداشت، اما این فناوری در بسیاری از لیگهای حرفهای دنیا در دسترس نیست و نمیشد برای نیمی از فوتبال دنیا یک قانون آفساید وضع کرد و برای نیم دیگر قانونی متفاوت. با وجود این موانع، آزمایشها به تورنمنتهای رسمی رسید.
لیگ برتر کانادا از آوریل سال ۲۰۲۶ اجرای آزمایشی آفساید ونگر را بر عهده گرفت. در صحنههایی مثل دیدار ونکوور و اتلتیکو اتاوا، مهاجمی که در تمام لیگهای دنیا در موقعیت آفساید قرار داشت، طبق این قانون جدید مجاز به ادامه بازی بود.
طبق گزارش تایمز این تغییر در طول فصل عادی تعداد آفسایدها را ۵۴ درصد کاهش داد و ۱۳ گل بیشتر در ۱۱۲ مسابقه به ثمر رسید.
نتیجه معکوس: فوتبال دفاعیتر و کسلکنندهتر شد
اما در گزارش اصلی یک آمار پنهان و بسیار مهم دیگر هم وجود داشت: خط دفاعی تیمها به طور میانگین سه متر عقبتر کشیده شد و این عقبنشینی به ویژه در زمان ضربات آزاد بسیار شدیدتر بود. برای درک اهمیت این مساله باید به انگیزه اصلی طرح ونگر برگردیم. هدف این قانون صرفاً جلوگیری از مردود شدن گلها به خاطر آفسایدهای میلیمتری نبود، بلکه انگیزه واقعی او جذابتر کردن فوتبال و بالا بردن تعداد گلها بود. در بیانیه اولیه فیفا به صراحت آمده بود که هدف «ترویج فوتبال هجومی و خلق موقعیتهای گلزنی» است.

تعداد گلهای زده در لیگ کانادا واقعاً افزایش پیدا کرد و میانگین گل در هر بازی از ۳.۰ در فصل گذشته به ۳.۱۶ در فصل جاری رسید، اما آیا بازیها تماشاییتر شدند؟ نتیجه دقیقاً برعکس بود. مربیان در لیگ کانادا برای جلوگیری از غافلگیری و پوشش فضای پشت سر مدافعان، مجبور شدند تیمهایشان را نزدیکتر به دروازه خودی بنشانند و دفاعیتر بازی کنند.
منابع آگاه به روزنامه تایمز گفتهاند که اجماع کلی بر این است که آزمایش قانون جدید، فوتبال را از نظر بصری کسلکنندهتر و تماشای آن را ناخوشایندتر کرده است. یکی از این منابع گفته است: «پیامدهای ناشی از قانون آفساید نور روز (ونگر) طوری از آب درآمد که مشخص شد این ایده اصلاً کار نمیکند.»
هرچند این خبرها فعلاً در حد گزارشهای غیررسمی است و فیفا یا بورد بینالمللی فوتبال هنوز بیانیه رسمی درباره نتایج آزمایشهای کانادا منتشر نکردهاند، اما تصمیم نهایی هنوز مشخص نیست.



