جام جهانی ۲۰۲۶ تنها به دلیل افزایش تعداد تیم‌ها خبرساز نشده است. انتقادهای گسترده نسبت به میزان آلایندگی این رقابت‌ها، فیفا را با یک چالش تازه روبه‌رو کرده است.

به گزارش خبرگزاری ورزش ایران (ایپنا)؛ در حالی که فیفا جام جهانی ۲۰۲۶ را بزرگ‌ترین دوره تاریخ این رقابت‌ها معرفی می‌کند، ابعاد تازه‌ای از انتقادها نسبت به پیامدهای زیست‌محیطی این تورنمنت در حال آشکار شدن است. افزایش تعداد تیم‌ها، رشد تعداد مسابقات و گستردگی جغرافیایی میزبانی، اکنون به یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد بحث پیرامون این رویداد تبدیل شده است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده، افزایش تعداد تیم‌های حاضر از ۳۲ به ۴۸ تیم و رشد تعداد مسابقات از ۶۴ به ۱۰۸ دیدار، علاوه بر توسعه دامنه رقابت‌ها، درآمدهای فیفا را نیز به شکل قابل توجهی افزایش داده است. پیش‌بینی می‌شود درآمد این نهاد در چرخه مالی منتهی به سال ۲۰۲۶ به حدود ۱۳ میلیارد دلار برسد که نسبت به دوره گذشته رشد ۷۲ درصدی را نشان می‌دهد.

در کنار اهداف اقتصادی و توسعه‌ای، منتقدان معتقدند ساختار جدید مسابقات هزینه‌های زیست‌محیطی سنگینی به همراه خواهد داشت. برآوردها نشان می‌دهد جام جهانی ۲۰۲۶ بیش از ۹ میلیون تُن دی‌اکسید کربن تولید خواهد کرد؛ آماری که این دوره را به آلوده‌ترین جام جهانی تاریخ تبدیل می‌کند.

یکی از مهم‌ترین دلایل این افزایش، پراکندگی مسابقات در سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک عنوان شده است. کارشناسان معتقدند بخش عمده انتشار گازهای گلخانه‌ای به دلیل حجم گسترده سفرهای هوایی میان شهرها و کشورهای میزبان رخ خواهد داد. طبق این ارزیابی‌ها، حدود ۷.۷ میلیون تُن از انتشار کربن تنها به پروازهای مرتبط با مسابقات اختصاص دارد.

در این میان، برخی منتقدان همکاری‌های تجاری فیفا با شرکت‌های فعال در حوزه انرژی را نیز مورد توجه قرار داده‌اند. آنها معتقدند بخشی از سیاست‌های تجاری و تبلیغاتی موجود با اهداف اعلام شده فیفا در زمینه حفاظت از محیط زیست همخوانی ندارد.

فیفا در واکنش به این انتقادها تأکید کرده که برنامه‌هایی برای کاهش اثرات زیست‌محیطی مسابقات در نظر گرفته است. استفاده بیشتر از حمل‌ونقل عمومی، کاهش مصرف انرژی و اجرای طرح‌های جبرانی از جمله کاشت درخت، بخشی از اقداماتی است که از سوی برگزارکنندگان مطرح شده است.

با این حال، منتقدان معتقدند فاصله قابل توجهی میان اهداف اعلامی و واقعیت اجرایی وجود دارد. از نگاه آنها، مدل فعلی برگزاری جام جهانی نشان می‌دهد توسعه اقتصادی و تجاری مسابقات بر ملاحظات محیط‌زیستی اولویت پیدا کرده است.

در آستانه آغاز رقابت‌ها، این موضوع به یکی از مهم‌ترین چالش‌های مدیریتی فیفا تبدیل شده است. چالشی که می‌تواند فراتر از فوتبال، جایگاه بزرگ‌ترین رویداد ورزشی جهان را در مباحث مرتبط با مسئولیت اجتماعی و محیط زیست نیز تحت تأثیر قرار دهد.

  • نویسنده : محمد مهدی فغانی